Forten op de route

Bezienswaardigheden onderweg

Tijdens de Waterlinie Wandeltocht wandel je langs indrukwekkende forten en andere bijzondere plekken die samen het verhaal van de Hollandse Waterlinies tot leven brengen. Elke route voert je langs unieke locaties met een geschiedenis en karakter.

Ontdek hieronder welke forten en bezienswaardigheden je onderweg tegenkomt per route.

Fort Hoofddijk/Botanische Tuinen

Alle routes

Dit fort, aangelegd in 1879, is gelegen in de Botanische Tuinen van de Universiteit Utrecht. Tijdens de Waterlinie Wandeltocht voor deelnemers gratis toegankelijk. Er leeft een grote collectie planten uit de hele wereld. De bomvrije bergplaatsen voor het geschut zorgen voor een hoogteverschil waardoor je hier de grootste rotstuin van Nederland aantreft. Loop vooral een rondje over het eiland en kom nog eens terug op een later moment.

Fort Ruigenhoek

Route 30 en 40 km

Op een onbewoond eiland met oude, monumentale bomen, dicht struikgewas en sluiproutes ligt Fort Ruigenhoek. Dit fort is eigendom van Staatsbosbeheer en het fort moest de toegang via de Ruigenhoeksedijk afsluiten en de kade tussen twee inundatiekommen verdedigen. In haar mobilisatieperiodes is het fort uitgebouwd tot infanteriesteunpunt. Opvallend aan het fort is de bomvrije kazerne met ‘stormtrap’, deze gaf toegang tot het dak van het gebouw met borstwering. In 1997 werd Staatsbosbeheer eigenaar van het fort. ligt in het groengebied met de Gagelbossen. Ook dit fort is normaal niet toegankelijk maar gaat speciaal open voor de Waterlinie Wandeltocht. Er zullen deze dag gidsen klaar staan om jou meer te vertellen over Fort Ruigenhoek!

Fort aan de Klop

Route 40 km

Fort aan de Klop werd van 1850 tot 1852 gebouwd. In die tijd zorgde het fort dat de inundatiekanaal de Klopvaart en de sluis beschermd werden. Door de bouw van het Werk bij Maarsseveen werd deze functie overbodig en ging het fort als opslag- en bevoorradingspost en verdedigingswerk dienen. In 1850 heeft het fort zijn huidige vorm gekregen. Het herbergt nu horeca en is een fraaie locatie voor feesten en partijen.

Fort Lunet III

Route 20, 30 en 40 km

Fort Lunet III is opgenomen in de routes van de Waterlinie Wandeltocht. Het driehoekig fort met gracht, stenen bekledingsmuren en twee 19e-eeuwse kazematten werd in dezelfde periode gebouwd als de andere Lunetten. Vóór de Tweede Wereldoorlog werden er nog een mitrailleurkazemat en twee groepsschuilplaatsen in gewapend beton opgetrokken. Tegenwoordig is het fort in gebruik door een scouting en een buitenschoolse opvang. De scouting opent op de dag van de Waterlinie Wandeltocht de deuren voor deelnemers.

Fort Rijnauwen

Route 12, 20, 30 en 40 km

Fort Rijnauwen is gebouwd tussen 1868 en 1871 en was onderdeel van de fortenkring rond Utrecht. Samen met het veldleger en Fott Vechten moest Fort Rijnauwen de Houtense vlakte en omliggende werken verdedigen. IJsvogels, reeën, ringslangen, dassen en wezels zie je niet dagelijks voorbij komen maar in het natuurgebied rondom Fort Rijnauwen hebben deze dieren hun woonplaats gevonden. Om de dieren en de zeldzame planten in het gebied zoveel mogelijk rust te gunnen, kan je dit grootste fort van de Nieuwe Hollandse Waterlinie normaal niet bezoeken maar tijdens de Waterlinie Wandeltocht wel. Er zullen gidsen van het fort klaar staan om jou meer over Fort Rijnauwen te vertellen.

Fort Blauwkapel

Route 30 en 40 km

Fort Blauwkapel is één van de grootste forten van de Waterlinie en werd rondom een bestaand dorpje aangelegd. Het fort dankt zijn naam aan de kapel van dit dorpje. Het 19e eeuwse fort (1818-1821) heeft een vierhoekige grondvorm met in elke hoek een uitbouw (bastion). Rond 1850 werd op het reduit (laatste toevluchtsoord als rest van fort al gevallen was) het bomvrij wachthuis gebouwd. Later werden hier nog twee bomvrije kazernes aan toegevoegd, waarvan er nog één resteert.

Tijdens de Waterlinie Wandeltocht zal het fort voor deelnemers geopend zijn, bewoners van het dorpje kunnen je deze dag meer vertellen over Fort Blauwkapel.

Fort de Gagel

Route 40 km

Fort de Gagel werd vanaf 1819 aangelegd als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. De Klopvaart zorgde voor een verbinding tussen Fort de Gagel en Fort de Klop. Enkele jaren gelden is het fort compleet gerestaureerd. Fort de Gagel is de perfecte plek om te genieten van een heerlijke lunch, gezellige borrel of uitgebreid diner in het eigentijdse restaurant met open keuken. De voormalige ruimtes zoals de munitiekamers en het bomvrije wachthuis zijn omgetoverd tot unieke vergaderzalen en een sfeervolle feestlocatie. En dat allemaal middenin de natuur met uitzicht op natuurgebied het Noorderpark.

Fort bij Vechten

Route 20, 30 & 40 km

Fort bij Vechten is één van de grootste en mooiste forten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, gelegen op een unieke plek waar twee UNESCO Werelderfgoederen samenkomen: de Hollandse Waterlinies en de Limes, grens van het Romeinse Rijk. In het Waterliniemuseum ontdek je hoe Nederland zich met water verdedigde. De interactieve tentoonstelling Sterk Water vertelt het verhaal van de Waterlinies met persoonlijke verhalen en een indrukwekkende VR-beleving. Buiten het museum ligt Castellum Fectio, een van de oudste Romeinse forten van Nederland. De route loopt hier overheen. Er wordt een speciale route voor de Waterlinie Wandeltocht uitgestippeld over het terrein en er staan gidsen klaar om elk half uur een kleine rondleiding te geven.

Het Waterliniemuseum kan je op eigen gelegenheid bezoeken, als deelnemer van de wandeltocht krijg je een korting van 20%. Hier kan je ook op een later moment gebruik van maken.

Fort de Bilt

Route 30 en 40 km

Fort De Bilt werd gebouwd in 1816-1819 en moest de oostzijde van Utrecht beschermen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden op het fort 140 mannen gefusilleerd. Een monument, een klokkenstoel, de dodenbunker en naamplaten herinneren aan deze gebeurtenis. Jaarlijks vindt bij het monument de herdenking plaats van de omgekomen verzetsstrijders.

Fort Voordorp

Route 30 en 40 km

Fort Voordorp had tot taak om de accessen te verdedigen, zoals de hoger gelegen Voordorpsedijk, de Biltse straatweg, de Groenekansedijk en de spoorlijn Utrecht-Amersfoort, die bij een inundatie boven water zouden blijven uitsteken. Verder gaf het fort flankerende vuurondersteuning van de aangrenzende forten bij Blauwkapel, De Bilt en Hoofddijk. Het is nu een moderne unieke evenementenlocatie. Normaal niet toegankelijk voor het publiek maar tijdens de Waterlinie Wandeltocht is het geopend.

Kromme Rijnpad, Willebrorduspad, Utrechtpad

Route 20, 30 en 40 km

In de stad Utrecht zijn fraaie routes uitgetekend langs bekende wandelpaden in de stad. Zo loop je stukken langs de Kromme Rijn, de Singel, door het Griftpark en langs de Vecht.